Sabit Bilyalı Rulmanlarda Kodların Şifresi: Prefix ve Suffixler
Rulman siparişi verirken bazen tek bir harf, tüm operasyonun
kaderini belirler. Sadece "6208"
demek yetmez; o rulmanın başına gelen W veya sonuna gelen VL0241,
C3,
NR
gibi ekler, o parçanın hangi şartlarda çalışacağını fısıldar.
Gelin, sabit bilyalı rulmanların o derya deniz prefix (ön
ek) ve suffix (son ek) dünyasına, sahadaki adıyla bir dalalım.
1. Kapak ve Sızdırmazlık: "Plastik mi, Metal
mi?"
Piyasada kapak tipleri sadece koruma değil, devir
kapasitesini de belirler:
- Z ve 2Z
(Metal Kapaklar): Temassızdır. Yüksek devirde rulmanı yormaz, sürtünme
yapmaz. Ancak "suyla şaka olmaz", sıvı temasında içeri sızdırma
yapar.
- RSH /
RS1
/ 2RS
(Temaslı Plastik Kapak): Plastik dudak iç bileziğe tam değer. Tozu,
çamuru, nemi içeri sokmaz ama sürtünmeden dolayı metal kapaklı kadar
yüksek devirlere çıkmak istemez.
- RSL / RZ
(Sürtünmesiz Plastik Kapak): "Usta işi" bir tercihtir.
Plastik kapağın sızdırmazlığını isterim ama devirden de feragat edemem
diyorsanız, bu temassız plastik kapakları arayacaksınız.
2. Prefixlerin Gücü: Karbon Çelikten Paslanmaz Çeliğe
Rulman kodunun en başında bir harf görüyorsanız, o rulmanın
"hamuru" farklıdır:
- W
(Paslanmaz Çelik): Gıda fabrikası veya nemli bir işletmeyseniz,
standart çelik rulman iki günde korozyondan kilitlenir. Başına W
gelen (Örn: W
61902-2Z SKF) serisi paslanmaz çelikten üretilmiştir.
3. Elektrik Motorlarının Yükselen Trendi: INSOCOAT (VL0241)
İşte en güncel ve en kritik detay! Değişken frekanslı
sürücülerle (VFD) çalışan elektrik motorlarında, mil üzerinden akan elektrik
akımı rulmanın içinden geçerken ark oluşturur. Bu da "pitting"
denilen çukurlanmalara ve rulmanın erkenden "ötmesine" sebep olur.
- VL0241
(INSOCOAT): Rulmanın dış bileziği (veya bazen iç bileziği) plazma
sprey yöntemiyle seramik kaplanmıştır. Bu kaplama bir yalıtkan görevi
görür ve akımın rulman üzerinden geçmesini engeller. Eğer motorunuz sık
sık rulman bozuyorsa, çözüm muhtemelen VL0241
örneğinde ki gibi son ek taşıyan bir INSOCOAT rulmandır.
4. Suffixlerde "Ağır Toplar": N, NR, ZNR ve Kafes Yapısı
Piyasada montajcıyı en çok rahatlatan veya yanlış gelirse
işi durduran o meşhur ekler:
- N (Snap
Ring Groove): Dış bilezikte sadece segman kanalı var demektir.
- NR (Snap
Ring & Groove): Kanalın içinde segman takılı haldedir. Yatağa
sabitleme yaparken başka parça aratmaz.
- ZNR:
Rulmanın bir tarafı metal kapakla kapalıdır, dış bilezikte ise segmanı
hazırdır.
- TN9 / TVH
(Poliamid Kafes): Standart sac kafese göre daha sessiz çalışır ve daha
hafiftir. Ancak yüksek sıcaklıklarda dikkatli kullanılmalıdır.
- M
(Pirinç Kafes): Eğer rulman çok yüksek titreşime, darbeye veya aşırı
ısınmaya maruz kalıyorsa (Örn: büyük kırma makineleri), standart sac kafes
yetmez. "M"
eki, o rulmanın kafesinin masif pirinç olduğunu gösterir. Daha
ağır, daha pahalı ama çok daha dayanıklıdır.
5. Boşluk (Clearance) Sınıfları: C2'den C4'e
Teknisyenlerin "olmazsa olmazı" iç boşluk ayarı:
- C2:
Dar boşluk. Çok hassas, "sıfır boşluğa yakın" yerler için.
- CN:
Standart boşluk.
- C3:
Teknisyenlerin favorisidir. Rulman ısındığında bilyalar genleşir; eğer C3
boşluk olmazsa rulman sıkışır.
- C4:
Aşırı sıcak ortamlar (fırınlar, kurutucular) için ideal rulmanlardır.
Sonuç: Kod Okumak Sanattır
Bir sabit bilyalı rulmanı sadece "6206" diye almak eksik bir
hamledir. Rulman.shop
olarak biz o kodun sonundaki VL0241'in
motorunuzu yanmaktan kurtaracağını, C3'ün ise
rulmanın sıkışmasını engelleyeceğini biliyoruz.
Doğru kod, kesintisiz üretim demektir.